de begrafenis

 

maandag 4 mei

Vandaag deden we het ondenkbare. Onze zoon, die buiten mij nooit heeft geleefd, moesten we gaan begraven. We zagen er vreselijk tegenop, maar we waren er klaar voor.

De wekker ging om 8 uur en we hadden een strakke planning. We haalden hem uit zijn wiegje en legde hem op ons bed. Terwijl Ad de koeling opruimde en nog wat andere dingen regelde zette ik zijn wiegje op zijn eigen kamertje. Ik wilde niet thuis komen met een leeg wiegje naast ons bed. Dat leek me té heftig.

 

Toen kwamen de allerlaatste momenten met onze lieve kleine man. Om beurten hielden we Boris dicht bij ons. We maakten de laatste foto’s en filmpjes en probeerden alles zo intens mogelijk te beleven. Ik legde hem nog even in zijn wiegje en op de commode en wiegde hem in mijn armen. Met elke aanraking namen we langzaam afscheid van onze zoon.

 

Ad legde hem in zijn kistje met een dekentje over hem heen en we vroegen de kinderen om afscheid van hem te nemen. Ze mochten allebei iets in de kist de leggen, ze waren zo stoer…

We haalden hem eventjes weer uit zijn kistje en namen nu zelf afscheid van hem. We knuffelden voor de laatste keer, hielde hem nog eventjes dicht tegen ons aan, en dit keer legde ik hem in zijn kistje. Ook wij hebben Boris iets mee gegeven. Ad legde één van zijn kleine klompjes van vroeger in zijn kistje. De linker voor Boris, en de rechter voor hemzelf omdat hij verder moet met zijn leven. Ik legde mijn trouwring onder zijn handjes. De trouwring is een bewijs van de liefde van Ad en mij, maar die hebben we niet meer nodig, daarvoor hebben we Boris. De ring mag nu bij hem zijn, zodat onze liefde altijd bij hem is.

 

Toen kwam de laatste aanraking en de allerlaatste kus… Het was de meest intense kus die ik ooit aan iemand gaf. Ad deed de deksel op zijn kistje met op de binnenkant de tekst; ‘het allermooist ben jij…’ Wat een afschuwelijk vreselijk moment was dat, het idee dat je je kind in een kist stopt en het daarna nóóit meer kan zien en nóóit meer kan vasthouden. Wat een hel. Afschuwelijk ondraaglijk en niet te doen… Ik zal het nooit weer vergeten…

Ad schroefde hem dicht met 4 schroeven, en ik sloeg er daarna 4 houten pinnen in met een hamer. Zo konden we allebei letterlijk het kistje en de veel te korte periode met ons lieve kleine ventje afsluiten.

 

 

De witte jaguar stond voor het huis. Ad zette Boris op de achterbank, in het midden zodat Iris en Daan er naast konden gaan zitten. We namen zijn foto, zijn vosje, de ballonnen en onze speech mee en we reden naar de Oude Kosterij. De rit er naar toe was super! Het klinkt gek maar Ad en ik waren zo trots dat we Boris meenamen in zo’n stoere auto.

 

Bij de Kosterij aangekomen droegen we Boris met zijn vieren mee naar binnen terwijl Kees (een vriend) op de piano speelde. Onze familie en vrienden waren al binnen en Bertil (een andere vriend) maakte foto’s van de hele begrafenis. Als baar hadden we een korte dikke boomstam (die nu bij ons in de woonkamer staat) en daarop zetten we zijn kistje met zijn foto en zijn vosje.

 

Het was een prachtige ceremonie met veel muziek en mooie woorden. Ad vertelde over onze dagen met Boris en hoe wij alles beleefden. Over dat we niet boos zijn en dat we zo ontzettend trots zijn. Over dat we hem ‘Boris de fixer’ noemen omdat hij zoveel teweeg bracht. Ook ik deed mijn verhaal en vertelde over dat Boris zo geweldig is. Over dat het leven nooit minder mooi mag worden nadat Boris in ons leven is gekomen, en dat we er alles aan zullen doen om ons leven weer op te pakken. Ook las ik een brief voor die ik aan Boris schreef.

 

Lieve Boris,

 

Wat heb ik genoten van de tijd dat jij bij ons was. De kleine momenten dat ik je voelde in mijn buik en daarna je mooie kleine vingertjes kon aanraken. En wat is het gemeen dat je er nu niet meer bent! Ik ben verliefd op jou, en je hebt er voor gezorgd dat ik nóg verliefder ben op je papa.

Het lijkt zo zinloos maar dat is het niet. Je hebt nu al zoveel voor ons gedaan, en ik had het voor geen goud willen missen. Ik voel zoveel liefde voor jou, en ik weet dat je altijd bij me bent.

 

Lieve Boris, het allermooist ben jij…

 

Kees speelde aansluitend mijn liedje ‘Het Allermooist’ op de piano. Ik zong het niet, dat was te moeilijk voor me, maar de woorden hoorde ik in mijn hoofd.

Toen de ceremonie was afgelopen droegen Ad en Daan samen Boris naar buiten. We stapten weer samen in de Jaguar en terwijl er klokken luidden (daar hadden we om gevraagd) reden we naar de begraafplaats samen met onze familie en vrienden. Daar stond een rolstoel klaar voor mij. Zijn kistje werd bovenop de rolstoel gezet zodat ik hem naar zijn grafje kon dragen, en we knoopten er een witte ballon aan. Met zijn allen in een lange rij van ongeveer 50 mensen liepen we er naar toe.

 

Ad zette Boris boven zijn grafje op twee houten balkjes en de dominee zei een paar woorden.

Toen was het tijd voor mij om de ballon op te laten gaan. Ik pakte hem vast en wist dat dit voor mij het moment was waarop ik mijn kind moest loslaten…

Ik sprak zachtjes de woorden ‘dag liefje’ en liet de ballon los. Daar ging hij… Ver weg van ons… Terwijl de ballon omhoog ging kwamen er een paar druppels regen naar beneden. ‘De hemel huilt met ons mee’, zei ik tegen Ad.

 

Daarna zette Ad het kistje in het grafje. Onze vrienden en familie namen één voor één afscheid van Boris door een bloem naast het grafje te leggen en wat zand op zijn kistje te gooien. Toen iedereen weg was namen Iris en Daan afscheid van Boris. Ze gooiden ook allebei zand in zijn grafje en we stonden nog even stil met z’n vieren. We hielden elkaar stevig vast totdat het tijd voor ze was om te gaan.

 

Ad en ik bleven met zijn tweeën over. Ook ik deed een handvol zand in zijn grafje en Ad spitte het grafje van Boris dicht. Helemaal zelf, schep voor schep. Dit was voor hem hèt moment dat hij echt afscheid nam van zijn zoon en de veel te korte tijd dat hij bij ons was.

Het was hartverscheurend om te zien. Mijn lieve man die met zijn hele lijf het laatste deed dat hij ooit voor zijn zoon kon doen…

 

Toen het grafje dicht was hebben we samen alle bloemen netjes op het zand gelegd zodat het er mooi uitzag voordat we weggingen. We stonden nog even stil bij zijn plekje en toen was het tijd om te gaan… Het was voorbij, we hadden onze zoon begraven nog voordat we van zijn leven konden genieten. Onze lieve Boris was weg, dood, en we zouden hem nooit meer zien…

Verslagen verlieten we samen het kerkhof en gingen zonder onze mooie zoon naar huis.

 

Thuis hebben we samen met de naaste familie geluncht en de ochtend afgesloten. De begrafenis had ons gesloopt dus ’s middags hebben we lang geslapen. ’s Avonds was het dodenherdenking, een bijzonder moment om 20.00 uur. Vanaf nu zal deze dag voor ons een heel andere betekenis krijgen, en ik denk voor veel meer mensen om ons heen.

 

Die avond zaten we met zijn vieren op de bank en begon ik ineens te trillen. Ik kon er niet meer mee stoppen! Ad pakte een dekbed en ik trok een dikke trui aan maar ik bleef trillen. Het was hetzelfde gevoel dat ik had vlak na de bevalling. Waarschijnlijk door de emotie en de heftige inspanningen. Bijzonder dat ik het voelde toen ik mijn kind op de wereld zette en ook toen ik hem weer terug gaf aan de aarde…

Het is niet goed, maar het is goed zo...

We kijken terug op een goeie week. Voor ons gevoel hebben we er alles uitgehaald en we zijn blij met hoe alles is verlopen. Iedereen was lief voor ons en we hebben gedaan wat we konden doen. En nu moet we verder. Verder met een leven zonder Boris. Alsof er niets is gebeurd, gewoon met zijn vieren zoals het was, maar toch volledig anders.

 

Zondagavond voordat we Boris gingen begraven zei ik tegen Ad; ‘Het is niet goed, maar het is goed zo’. We hebben alle momenten samen met hem volledig uitgebuit en van elk moment genoten, maar op een gegeven moment was het goed. Boris was er aan toe, maar wij ook.

Je kunt niet elke dag leven met een dode baby. Je wilt wel dat hij altijd bij je blijft, maar het kan niet. We willen het liefst dat Boris in ons leven is maar dat is niet zo. Voor ons ondraaglijk, maar voor Boris is het goed.

 

We geloven dat hij op een mooie plek is in de Hemel en dat hij het goed heeft. En als er geen hiernamaals zou zijn dan is dat ook niet erg voor hem. Hij heeft bijna 9 maanden geleefd in mijn buik, op de meest heerlijke plek waar je kunt zijn met alleen maar liefde en warmte en is daar langzaam van ons weggegleden. Een klein bijzonder mini mensje dat alleen maar liefde heeft gekend. En daarom is het goed, en hebben we er vrede mee.

 

Maar verder gaan is niet makkelijk. Het is een loodzware weg met nare hobbels en veel verdriet. De eerste dagen na de begrafenis waren een hel, maar langzaam ging het iets beter. In mijn blogs beschrijf ik hoe dit voelt en hoe we deze zware tijd en het proces doorgekomen zijn en nog steeds doorkomen.

 

En ook al is Boris niet hier, we voelen hem elke dag.

Vooral als we samen zijn, dicht bij elkaar, in alle liefde…

 

© Anja Dalhuisen 2018 | www.lieveboris.nl | www.vlinderkusje.nl